دکتر حسن بشیرنژاد،پژوهشگر،زبان
شناس و استاد دانشگاه،آمل:مازندرانی(تبری) از خانوادهي زبانهای
هند و اروپايي، از شاخهي زبانهای هند و ايرانی و از گروه زبانهای
ايرانی است.
سخن در باب تاريخ، منشاء و ريشههای اين زبان چندان
ساده نيست زيرا اطلاعات دقيقی در اين مورد در دست نيست و تمام آنچه که از
پيشينه و روند تطور اين زبان از گذشتههای دور تا به امروز گفته میشود،
ظاهراً فرضياتی هستند که بر پايه تحقيقات تاريخی، شباهتهای واژگانی اين
زبان با ديگر زبانها و برخی استنباطهای شخصی استوار است.
تحقيقات باستانشناسی و تاريخی حکايت از آن دارد که
پيش از مهاجرت آرياييها به سواحل جنوبی خزر، بوميانی هم در اين ناحيه
میزيستند(فصل 3) و بدون شک اين بوميان برای تبادل افکار و انديشههای خود
به زبانی يا زبانهايي صحبت میکردند. حجازی کناری (1372: مقدمه) بيان
میکند که تا کنون از زبان تيرههای محلی پيش از آرياييان هيچگونه مدرک
مکتوبی به دست نيامده است اما در عين حال معتقد است که پس از ورود آرياييان
به کرانههای جنوبی دريای خزر زبان تازهای از ترکيب زبان آريايی و زبان
بوميان منطقه پديد آمده و اين دگرگونی در همهي سرزمينهای محل سکونت
آرياييها اتفاق افتاده است.
البته مشخص نيست که چه نشانههايي از زبان بوميان
منطقه در مازندرانی امروزی وجود دارد که تائيد کننده اين ادعا باشد. به
علاوه اين فرض را هم نبايد از نظر دور داشت که زبان آريايي که زبان مهاجمان
و به لحاظ برخورداری از پشتوانههای قدرت يک زبان برتر بود، بر زبان
بوميان غلبه يافته و آن را به کلی، و البته به تدريج، حذف نموده باشد و
آنچه که امروزه موجود است تنها بازمانده زبان آريايي باشد.